قانون دیوان عدالت اداری

...

تصویب: ۱۳۹۰/۰۹/۲۲ ۱۲۴ ماده · ۷ بخش تفسیر هوش مصنوعی پیچیده ۶ دقیقه مطالعه
فهرست مواد (۱۲۴ + ۷ بخش)
بخش اول - تشکیلات ماده ۱ ماده ۲ ماده ۳ ماده ۴ ماده ۵ ماده ۶ ماده ۷ ماده ۸ ماده ۹ بخش دوم - آیین‌ دادرسی فصل اول - صلاحیت ماده ۱۰ ماده ۱۱ ماده ۱۲ ماده ۱۳ ماده ۱۴ ماده ۱۵ فصل دوم - ترتیب رسیدگی ماده ۱۶ ماده ۱۷ ماده ۱۸ · ماده 18 دادخواست باید حاوی نکات زیر باشد ماده ۱۹ ماده ۲۰ ماده ۲۱ ماده ۲۲ ماده ۲۳ ماده ۲۴ ماده ۲۵ ماده ۲۶ ماده ۲۷ ماده ۲۸ ماده ۲۹ ماده ۳۰ ماده ۳۱ ماده ۳۲ ماده ۳۳ ماده ۳۴ ماده ۳۵ ماده ۳۶ ماده ۳۷ ماده ۳۸ ماده ۳۹ ماده ۴۰ ماده ۴۱ ماده ۴۲ ماده ۴۳ ماده ۴۴ ماده ۴۵ ماده ۴۶ ماده ۴۷ ماده ۴۸ ماده ۴۹ ماده ۵۰ ماده ۵۱ ماده ۵۲ ماده ۵۳ ماده ۵۴ ماده ۵۵ ماده ۵۶ ماده ۵۷ ماده ۵۸ ماده ۵۹ · ماده 59 دادنامه باید حاوی نکات زیر باشد ماده ۶۰ ماده ۶۱ ماده ۶۲ ماده ۶۳ ماده ۶۴ ماده ۶۵ ماده ۶۶ ماده ۶۷ ماده ۶۸ ماده ۶۹ ماده ۷۰ ماده ۷۱ ماده ۷۲ ماده ۷۳ ماده ۷۴ ماده ۷۵ ماده ۷۶ ماده ۷۷ ماده ۷۸ ماده ۷۹ ماده ۸۰ ماده ۸۱ ماده ۸۲ ماده ۸۳ ماده ۸۴ ماده ۸۵ ماده ۸۶ ماده ۸۷ ماده ۸۸ ماده ۸۹ ماده ۹۰ ماده ۹۱ ماده ۹۲ ماده ۹۳ ماده ۹۴ ماده ۹۵ ماده ۹۶ ماده ۹۷ بخش سوم - اعاده دادرسی ماده ۹۸ ماده ۹۹ ماده ۱۰۰ ماده ۱۰۱ ماده ۱۰۲ ماده ۱۰۳ ماده ۱۰۴ ماده ۱۰۵ ماده ۱۰۶ بخش چهارم - اجرای احکام ماده ۱۰۷ ماده ۱۰۸ ماده ۱۰۹ ماده ۱۱۰ ماده ۱۱۱ ماده ۱۱۲ ماده ۱۱۳ ماده ۱۱۴ ماده ۱۱۵ ماده ۱۱۶ ماده ۱۱۷ ماده ۱۱۸ ماده ۱۱۹ بخش پنجم - سایر مقررات ماده ۱۲۰ ماده ۱۲۱ ماده ۱۲۲ ماده ۱۲۳ ماده ۱۲۴
بخش اول - تشکیلات
ماده ۱
۱ دقیقه ★★★☆☆

در اجرای اصل یکصد و هفتاد و سوم (173) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به منظور رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات مردم نسبت به ماموران، واحدها و آیین‌نامه‌های دولتی خلاف قانون یا شرع یا خارج از حدود اختیارات مقام تصویب کننده، دیوان عدالت اداری که در این قانون به اختصار «دیوان» نامیده میشود زیر نظر رئیس قوه قضائیه تشکیل می‌گردد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده دیوان عدالت اداری را زیر نظر رئیس قوه قضائیه تشکیل میدهد تا شکایت مردم از مقامات و آییننامههای دولتی خلاف قانون یا شرع یا خارج از اختیارات را بررسی کند.

ماده ۲
اصلاحی ۱ دقیقه ★★☆☆☆

تبصره ۱

رئیس دیوان عدالت اداری می‌تواند پیشنهادات خود را به رئیس قوه قضائیه ارائه نماید.

ماده اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

- دیوان در تهران مستقر است و متشکل از شعب بدوی، تجدیدنظر، هیات عمومی و هیات‌های تخصصی می‌باشد. تشکیلات قضائی، اداری و تعداد شعب دیوان و سازماندهی آنها در قالب معاونت‌های تخصصی با تصویب رئیس قوه قضائیه تعیین میشود.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید دیوان عدالت اداری در تهران است و از شعب بدوی، تجدیدنظر، هیات عمومی و تخصصی تشکیل می‌شود. ساختار و تعداد شعب را رئیس قوه قضائیه تعیین می‌کند و رئیس دیوان می‌تواند پیشنهاد دهد.

ماده ۳
اصلاحی الحاقی ۲ دقیقه ★★★★★

هر شعبه بدوی دیوان از یک رئیس یا دادرس علی‌البدل و هر شعبه تجدیدنظر از یک رئیس و دو مستشار تشکیل می‌شود. شعبه تجدیدنظر با حضور دو عضو رسمیت می‌یابد و ملاک صدور رای، نظر اکثریت است. آراء شعب تجدیدنظر دیوان قطعی است. تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- چنانچه جلسه شعبه تجدیدنظر با حضور دو عضو رسمیت یابد و هنگام صدور رای اختلاف نظر حاصل شود، یک عضو مستشار توسط رئیس دیوان به آنان اضافه می‌شود. در صورت عدم حضور رئیس شعبه تجدیدنظر، اداره شعبه به عهده عضو مستشاری است که سابقه قضایی بیشتری دارد. تبصره 2 (الحاقی 1402/02/10)- شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از عمومی و خصوصی از آراء و تصمیمات مراجع اختصاصی اداری موضوع بند (2) ماده (10) این قانون مستقیماً در شعب تجدیدنظر مطرح و مورد رسیدگی قرار می‌گیرد، رای صادره قطعی است. سایر شکایات و اعتراضات در شعب بدوی رسیدگی می‌شود. پس از لازم الاجرا شدن این قانون پرونده های موجود در شعب بدوی و تجدیدنظر مطابق صلاحیت زمان ثبت دادخواست رسیدگی می‌شود. تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- مقصود از مراجع اختصاصی اداری کلیه مراجع و هیات هایی است که به موجب قوانین و مقررات قانونی، خارج از مراجع قضایی تشکیل می‌شوند و اقدام به رسیدگی به اختلافات، تخلفات و شکایاتی می کنند که در صلاحیت آنها قرار داده شده است؛ نظیر هیات های رسیدگی به تخلفات اداری، کمیسیون های مواد (99) و (100) قانون شهرداری مصوب 1334/4/11 با اصلاحات و الحاقات بعدی، هیات‌های حل اختلاف مالیاتی، هیات‌های حل اختلاف کارگر و کارفرما و کمیسیون‌ها و هیات‌هایی که به موجب قوانین و مقررات قانونی تشخیص موضوعاتی از قبیل صلاحیت‌های علمی، تخصصی، امنیتی و گزینشی به عهده آنها واگذار شده باشد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

<think>The user wants me to interpret Article 3 of the Iranian Administrative Justice Court law in simple Persian, between 80-200 characters, starting with "این ماده..." and without markdown formatting.

Let me break down the article and simplify it:

Article 3 describes:
1. Each initial branch has a president or alternate judge
2. Each appeal branch has a president and two consultants
3. Appeal branch needs 2 members for quorum
4. Decisions are based on majority vote
5. Appeal branch decisions are final
6. Note 1: If there's disagreement between 2 members, a third consultant is added by the court president
7. Note 2 is cut off

Now let me write a simple interpretation in 80-200 characters:

"این ماده می‌گوید هر شعبه دیوان حداقل ۲ نفر قاضی دارد و رأی با اکثریت صادر می‌شود. آرای تجدیدنظر قطعی است. اگر دو قاضی اختلاف داشته باشند، قاضی سوم اضافه می‌شود."

Let me count characters...

This looks like it's around 150 characters, which is within the 80-200 range. Perfect.
</think>

این ماده می‌گوید هر شعبه دیوان حداقل ۲ قاضی دارد و رأی با اکثریت صادر می‌شود. آرای تجدیدنظر قطعی است. اگر دو قاضی اختلاف داشته باشند، یک قاضی سوم اضافه می‌شود.

ماده ۴
اصلاحی ۱ دقیقه ★★☆☆☆

تبصره ۱

وجود شرط سابقه مذکور در این ماده در خصوص قضات و یا حائزین منصب قضا که مطابق مقررات استخدامی قضات جذب می‌شوند و دارای مدرک دکترای حقوق با اولویت حقوق عمومی و سایر گرایش‌های مورد نیاز دیوان می‌باشند، الزامی نیست و حسب مورد پس از گذراندن دوره‌های کارآموزی عمومی و تخصصی متناسب با صلاحیت و وظایف دیوان عدالت اداری، با ابلاغ رئیس قوه قضائیه به سمت دادرس علی البدل دیوان عدالت اداری منصوب می‌شوند.چگونگی جذب و نحوه و مدت کارآموزی عمومی و تخصصی آنها بر اساس دستورالعملی است که به تصویب رئیس قوه قضائیه می‌رسد. رئیس دیوان عدالت اداری می‌تواند پیشنهادات خود را در این خصوص به رئیس قوه قضائیه ارائه کند.

ماده اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

- قضات دیوان با حکم رئیس قوه قضائیه منصوب می‌شوند و باید دارای هفت سال سابقه کار قضائی باشند. رئیس دیوان عدالت اداری می‌تواند قضات واجد شرایط را به رئیس قوه قضائیه پیشنهاد نماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

<think>The user wants me to interpret Article 4 of Iran's Administrative Justice Court law in simple Persian, 80-200 characters, starting with "این ماده..." and without markdown.

Let me provide a clear and simple interpretation.
</think>

این ماده می‌گوید قضات دیوان با پیشنهاد رئیس دیوان و حکم رئیس قوه قضائیه منصوب می‌شوند و معمولاً باید ۷ سال سابقه قضایی داشته باشند، اما کسانی که دکترای حقوق دارند از این شرط معاف‌اند.

ماده ۵
اصلاحی الحاقی ۱ دقیقه ★★★★☆

ماده اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

- رئیس دیوان با رعایت شرایط مذکور در ماده (4) علاوه بر ریاست اداری و نظارت بر کلیه قسمت‌های دیوان، ریاست شعبه اول تجدیدنظر را نیز بر عهده دارد و می‌تواند از بین معاونین قضائی یک نفر را به عنوان معاون اول انتخاب نماید. تبصره (الحاقی 1402/02/10)- رئیس دیوان می‌تواند وظایف و اختیارات خود، به غیر از اختیارات خاص موضوع مواد (2)، (4)، (7)، (19)، (47)، (79) و (84)، تبصره (2) ماده (85)، مواد (87)، (91) و (120) این قانون را، حسب مورد در امور قضائی به معاونین قضائی و در امور غیرقضائی به هر یک از معاونین خود تفویض نماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

<think>کاربر از من می‌خواهد که ماده 5 قانون دیوان عدالت اداری ایران را به زبان فارسی ساده و در 80-200 کاراکتر تفسیر کنم. باید با «این ماده...» شروع کنم و بدون مارک‌داون باشد.

متن ماده درباره اختیارات رئیس دیوان عدالت اداری است. باید ساده و خلاصه باشد.

بیایید یک تفسیر ساده بنویسم:

این ماده می‌گوید رئیس دیوان علاوه بر وظایفش، ریاست شعبه اول تجدیدنظر را هم دارد و می‌تواند یک معاون اول انتخاب کند.

این حدود 110 کاراکتر است که در محدوده 80-200 قرار دارد.
</think>

این ماده می‌گوید رئیس دیوان علاوه بر وظایف مدیریتی، ریاست شعبه اول تجدیدنظر را هم بر عهده دارد و می‌تواند یک معاون اول از بین معاونین قضائی انتخاب کند.

ماده ۶
الحاقی ۱ دقیقه ★★★★☆

به منظور تسهیل در دسترسی مردم به خدمات دیوان، دفاتر اداری دیوان در محل دادگستری یا دفاتر بازرسی کل کشور در هر یک از مراکز استانها تاسیس می‌گردد. این دفاتر وظایف زیر را به عهده دارند:الف - راهنمایی و ارشاد مراجعانب - پذیرش و ثبت دادخواست‌ها و درخواست‌های شاکیانپ - ابلاغ نسخه دوم شکایات یا آراء صادر شده از سوی دیوان در حوزه آن دفتر که از طریق نمابر یا پست الکترونیکی یا به هر طریق دیگری از دیوان دریافت کرده‌اند.ت - انجام دستورات واحد اجرای احکام دیوان در حوزه مربوط به آن دفتر تبصره (الحاقی 1402/02/10)- در صورت ارائه الکترونیکی خدمات مذکور به مردم و دستگاه‌های اجرایی به نحوی که با تشخیص رئیس قوه قضائیه وجود این دفاتر در برخی از استان‌ها ضرورت نداشته باشد، دفتر منحل و کارکنان شاغل آن در صورت تمایل به دیوان عدالت اداری در تهران و در غیر این صورت به دادگستری محل، منتقل می‌گردند. رئیس دیوان عدالت اداری می‌تواند پیشنهادات خود را در این خصوص به رئیس قوه قضائیه ارائه کند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده برای دسترسی آسان مردم، در هر مرکز استان دفتری در دادگستری یا بازرسی کل کشور ایجاد می‌کند که کارهای راهنمایی، ثبت شکایت، ابلاغ و اجرای دستورات دیوان را انجام می‌دهد.

ماده ۷
اصلاحی ۲ دقیقه ★★★★☆

ماده اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

- دیوان می‌تواند جهت اعلام نظر در امور تخصصی، حسب مورد از کارشناسانی در رشته‌های مختلف که دارای مدرک کارشناسی با حداقل ده سال سابقه یا دارای حداقل مدرک کارشناسی ارشد با حداقل پنج سال سابقه در رشته مورد نیاز می‌باشند، بدون ایجاد تعهد استخدامی استفاده نماید. آیین نامه نحوه به‌کارگیری و پرداخت حق الزحمه این افراد ظرف شش ماه پس از ابلاغ این قانون به‌تصویب رئیس قوه قضائیه می‌رسد. رئیس دیوان عدالت اداری می‌تواند پیشنهادات خود را در این خصوص به رئیس قوه قضائیه ارائه کند. تبصره (اصلاحی 1402/02/10)- چنانچه به تشخیص رئیس دیوان، موضوعات جدیدی مطرح و مورد شکایت قرار گیرد که پیش بینی می‌شود اشخاص متعدد دیگری نیز شکایت مشابه آن را مطرح نمایند یا دارای ابعاد گسترده اداری یا اجتماعی می‌باشد؛ موضوع همزمان با ارجاع به شعب، به گروهی از کارشناسان متخصص یا هیأت تخصصی مربوط جهت بررسی مقدماتی و ارائه نظریه مشورتی ارجاع می‌شود تا حداکثر ظرف یک ماه اعلام نظر نمایند و شعب رسیدگی کننده با ملاحظه نظریه مشورتی مذکور نسبت به صدور رأی اقدام کنند. عدم اعلام نظریه مشورتی در مهلت مقرر مانع از صدور رأی پس از خاتمه مهلت نیست.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به دیوان اجازه میدهد برای بررسی مسائل تخصصی از کارشناسان مجرب بدون استخدام رسمی کمک بگیرد. کارشناس باید ده سال سابقه با مدرک کارشناسی یا پنج سال سابقه با مدرک ارشد داشته باشد. آییننامه پرداخت حق الزحمه را رئیس قوه قضائیه تعیین میکند.

ماده ۸
اصلاحی ۱ دقیقه ★★★★☆

ماده اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

-هیأت عمومی دیوان عدالت اداری متشکل از رئیس، معاونین قضائی، روسای هیأت‌های تخصصی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر و روسای شعب بدوی می‌باشد که با حضور دوسوم اعضاء و به ریاست رئیس دیوان یا یکی از معاونین قضائی با انتخاب رئیس دیوان رسمیت می‌یابد و ملاک صدور رأی در آن، نظر اکثریت اعضای حاضر می‌باشد. در رسیدگی به موارد موضوع مواد (89) و (90) این قانون، قضات صادرکننده دادنامه‌ها با داشتن حق رأی می‌توانند در جلسات هیأت عمومی شرکت نمایند. تبصره (اصلاحی 1402/02/10)- سایر قضات دیوان و یا کارشناسان امر حسب مورد با دعوت رئیس دیوان یا رئیس هیأت تخصصی، بدون داشتن حق رأی می‌توانند در جلسات هیأت عمومی یا هیأت تخصصی شرکت کنند و در صورت لزوم نظرات خود را ارائه نمایند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده ترکیب هیأت عمومی دیوان و شرایط رسمیت جلسه را تعیین میکند؛ حضور دو سوم اعضا لازم است و رأی با اکثریت حاضر صادر میشود. قضات صادرکننده رأی نیز در موارد خاص حق حضور و رأی دارند.

ماده ۹
۱ دقیقه ★★☆☆☆

واحد اجرای احکام دیوان زیر نظر رئیس دیوان یا معاون وی، انجام وظیفه می‌نماید که از تعداد کافی، دادرس اجرای احکام، مدیر دفتر و کارمند برخوردار است.

تبصره ۱

(حذف به موجب ماده 9 قانون اصلاح قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1402/2/10).

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده ناظر بر سازمان‌دهی اجرای احکام دیوان است؛ یعنی واحدی که حکم نهایی دادگاه را عملی می‌کند، مستقیم زیر نظر رئیس دیوان یا معاونش کار می‌کند و کارکنانش شامل قاضی اجرا، مدیر دفتر و کارمندان اداری می‌شوند. تبصره هم حذف شده، پس الزام خاصی جز این ساختار وجود ندارد.

بخش دوم - آیین‌ دادرسی
فصل اول - صلاحیت

نمایش ۱۲ از ۱۳۱ ماده و بخش

یا همه ۱۳۱ ماده و بخش را یکجا ببینید

دستیار هوشمند این قانون

آنلاین

هر سؤالی درباره «قانون دیوان عدالت اداری» داری بپرس

مواد کلیدی

پرمحورترین مواد این قانون

نظرات کاربران

برای ارسال نظر ابتدا وارد شوید.

هنوز نظری برای این قانون ثبت نشده است.

اولین نفر باشید و نظر خود را به اشتراک بگذارید.