حقوق ثبت قانون مصوب

آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی

فصل اول - تعاریف

تصویب: 1387/06/11 ۲۱۷ ماده متوسط ۹ دقیقه مطالعه
فهرست مواد (۲۱۷)
فصل اول - تعاریف ماده ۱ فصل دوم - صدور اجرائیه ماده ۲ ماده ۳ ماده ۴ ماده ۵ ماده ۶ ماده ۷ ماده ۸ ماده ۹ ماده ۱۰ ماده ۱۱ ماده ۱۲ ماده ۱۳ فصل سوم - ابلاغ ماده ۱۴ ماده ۱۵ ماده ۱۶ ماده ۱۷ ماده ۱۸ ماده ۱۹ ماده ۲۰ فصل چهارم - ترتیب اجراء ماده ۲۱ ماده ۲۲ ماده ۲۳ ماده ۲۴ ماده ۲۵ ماده ۲۶ ماده ۲۷ ماده ۲۸ ماده ۲۹ ماده ۳۰ ماده ۳۱ ماده ۳۲ ماده ۳۳ ماده ۳۴ ماده ۳۵ ماده ۳۶ ماده ۳۷ ماده ۳۸ ماده ۳۹ ماده ۴۰ فصل پنجم - بازداشت اموال منقول ماده ۴۱ ماده ۴۲ ماده ۴۳ ماده ۴۴ ماده ۴۵ ماده ۴۶ ماده ۴۷ ماده ۴۸ ماده ۴۹ ماده ۵۰ ماده ۵۱ ماده ۵۲ ماده ۵۳ ماده ۵۴ ماده ۵۵ ماده ۵۶ ماده ۵۷ ماده ۵۸ ماده ۵۹ ماده ۶۰ ماده ۶۱ ماده ۶۲ ماده ۶۳ ماده ۶۴ ماده ۶۵ ماده ۶۶ ماده ۶۷ ماده ۶۸ ماده ۶۹ ماده ۷۰ ماده ۷۱ ماده ۷۲ ماده ۷۳ فصل ششم - بازداشت اموال نزد شخص ثالث ماده ۷۴ ماده ۷۵ ماده ۷۶ ماده ۷۷ ماده ۷۸ ماده ۷۹ ماده ۸۰ ماده ۸۱ ماده ۸۲ ماده ۸۳ ماده ۸۴ فصل هفتم - بازداشت اموال غیرمنقول ماده ۸۵ ماده ۸۶ ماده ۸۷ ماده ۸۸ ماده ۸۹ ماده ۹۰ ماده ۹۱ ماده ۹۲ ماده ۹۳ ماده ۹۴ ماده ۹۵ ماده ۹۶ ماده ۹۷ فصل هشتم - ارزیابی ماده ۹۸ ماده ۹۹ ماده ۱۰۰ ماده ۱۰۱ ماده ۱۰۲ ماده ۱۰۳ فصل نهم - در وثیقه ماده ۱۰۴ ماده ۱۰۵ ماده ۱۰۶ ماده ۱۰۷ ماده ۱۰۸ ماده ۱۰۹ ماده ۱۱۰ ماده ۱۱۱ ماده ۱۱۲ ماده ۱۱۳ ماده ۱۱۴ ماده ۱۱۵ ماده ۱۱۶ ماده ۱۱۷ ماده ۱۱۸ ماده ۱۱۹ ماده ۱۲۰ فصل دهم - در مزایده ماده ۱۲۱ ماده ۱۲۲ ماده ۱۲۳ ماده ۱۲۴ ماده ۱۲۵ ماده ۱۲۶ ماده ۱۲۷ ماده ۱۲۸ ماده ۱۲۹ ماده ۱۳۰ ماده ۱۳۱ ماده ۱۳۲ ماده ۱۳۳ ماده ۱۳۴ ماده ۱۳۵ ماده ۱۳۶ ماده ۱۳۷ ماده ۱۳۸ ماده ۱۳۹ ماده ۱۴۰ ماده ۱۴۱ ماده ۱۴۲ ماده ۱۴۳ ماده ۱۴۴ ماده ۱۴۵ ماده ۱۴۶ فصل یازدهم - تخلیه و ختم عملیات اجرائی ماده ۱۴۷ ماده ۱۴۸ ماده ۱۴۹ ماده ۱۵۰ ماده ۱۵۱ ماده ۱۵۲ ماده ۱۵۳ ماده ۱۵۴ ماده ۱۵۵ فصل دوازدهم - هزینه‌ های اجرائی ماده ۱۵۶ ماده ۱۵۷ ماده ۱۵۸ ماده ۱۵۹ ماده ۱۶۰ ماده ۱۶۱ ماده ۱۶۲ ماده ۱۶۳ ماده ۱۶۴ ماده ۱۶۵ ماده ۱۶۶ ماده ۱۶۷ ماده ۱۶۸ فصل سیزدهم - شکایت از عملیات اجرائی و طرز رسیدگی به شکایات ماده ۱۶۹ ماده ۱۷۰ ماده ۱۷۱ ماده ۱۷۲ فصل چهاردهم - امور متفرقه ماده ۱۷۳ ماده ۱۷۴ ماده ۱۷۵ ماده ۱۷۶ ماده ۱۷۷ ماده ۱۷۸ ماده ۱۷۹ ماده ۱۸۰ ماده ۱۸۱ ماده ۱۸۲ ماده ۱۸۳ ماده ۱۸۴ ماده ۱۸۵ ماده ۱۸۶ ماده ۱۸۷ ماده ۱۸۸ ماده ۱۸۹ ماده ۱۹۰ ماده ۱۹۱ ماده ۱۹۲ ماده ۱۹۳ ماده ۱۹۴ ماده ۱۹۵ ماده ۱۹۶ ماده ۱۹۷ ماده ۱۹۸ ماده ۱۹۹ ماده ۲۰۰ ماده ۲۰۱ ماده ۲۰۲ ماده ۲۰۳
فصل اول - تعاریف
ماده ۱
۴ دقیقه ★★★★☆

واژه‌ ها و اصطلاحات بکار برده شده در این آئین‌ نامه بشرح ذیل تعریف می‌ شود:الف - سند لازم الاجراسند رسمی یا عادی که بدون صدور حکم از دادگاه قابل صدور اجرائیه برای اجراء مدلول سند باشد مانند سند رسمی طلب و چک.ب - سند ذمهسند حاکی از تعهد مدیون به پرداخت وجه نقد یا پرداخت جنس یا تعهد به فعل معین که در اصطلاحات ثبتی در معنی مقابل اسناد مربوط به معاملات با حق استرداد بکار می‌ رود.ج - سند وثیقهسندی است که دلالت بر عقد رهن یا معامله با حق استرداد یا بیع شرط کند که به موجب آن شخصی (اعم از اینکه مدیون باشد یا نه) عین مال منقول یا غیرمنقول خود را وثیقه انجام عملی قراردهد، خواه آن عمل، رد طلب باشد یا عمل دیگر.چ - دستور اجرایعنی دستور به اجرای سند رسمی (و یا در حکم سند رسمی مانند چک) که حسب مورد توسط مراجع صالح ثبت یا سردفتر تنظیم کننده سند صادر می‌ شود.ح - سند انتقال اجرائیبعد از مزایده مال مورد مزایده به موجب سند رسمی به برنده مزایده یا بستانکار منتقل می‌ شود، آن سند را سند انتقال اجرائی می‌ نامند.خ - بازداشتتوقیف کردن اموال جهت اجرای مفاد سند.د - حافظکسی که ادارات اجراء اسناد رسمی مال توقیف شده را نزد او به امانت گذارند تا حفظ و نگهداری کند.ذ - صورتجلسهسندی است که مقامی رسمی در جریان اجرای مفاد سند، عملی را در آن ثبت می‌ کند.ر - کارشناس رسمیکسی که به مناسب خبره بودن در فنی می‌ تواند در مسائل مربوط به فن خود به عنوان صاحب نظر اظهارنظر کند و از مراجع ذی صلاح پروانه برای این کار داشته باشد.ز - خبرهصاحب فنی که به جهت مهارت خود در موضوعات مربوط به فن خود صاحب نظر باشد.س - مازاددر اصطلاحات ثبتی مازاد بهای ملکی است که زائد بر مقدار طلب بستانکار مقدم باشد و چون معلوم نیست به ملک مورد بازداشت یا مورد وثیقه بستانکار اول بعد از مزایده برای پرداخت طلب او مازادی داشته باشد، آن را مازاد احتمالی هم نامیده اند.ش - اعتراض شخص ثالثشکایت شخصی است نسبت به عملیات اجرائی که از طرفین پرونده اجرائی نمی‌ باشد.ص - اعراض از رهنیعنی مرتهن از وثیقه اش بگذرد. زیرا عقد رهن از سوی مرتهن جائز است و او می‌ تواند آن را یک جانبه فسخ کند و حق وثیقه اش را ساقط نماید. پس دین با وثیقه او مبدّل به دین بی‌ وثیقه می‌ شود و سند رهنی او سند ذمه ای می‌ گردد و مقررات اجراء اسناد ذمه ای بر آن مترتب می‌ شود.ض - فک رهنآزاد کردن عین مرهونه از قید رهن، خواه از طریق دادن دین و خواه از طریق ابراء دائن.ط - فسخ سندیعنی ثبت انحلال سند رسمی معامله در دفتری که آن سند را به ثبت رسانده است، مطابق تشریفات مقرره در قانون ثبت اسناد و املاک.ظ - مزایدهصورت خاصی از فروش مال است که از مبلغ ارزیابی مال شروع شده و به پیشنهادکننده بالاترین قیمت واگذار می‌ شود.ع - نیابت اجرائینیابتی که اجرای ثبت در حدود قوانین و مقررات جهت انجام امور اجرائی به اداره ثبت محل دیگر که اقامتگاه مدیون یا اموال بدهکار در حوزه آن قرار دارد بدهد.غ - هیأت نظارتهیأتی است مرکب از مدیرکل ثبت استان یا قائم مقام او و دو نفر از قضات دادگاه تجدیدنظر استان به انتخاب رئیس قوه قضائیه که به کلیه اختلافات و اشتباهات مربوط به امور ثبتی در حوزه قضائی استان رسیدگی می‌ نماید.ف - شورای عالی ثبتعالی ترین مرجع رسیدگی اداری در امور ثبتی که برای تجدیدنظر در آراء هیأت نظارت که از دو شعبه املاک و اسناد تشکیل می‌ گردد.ق - ممنوع‌ الخروجبدهکاری که به دلیل عدم معرفی مال یا عدم دسترسی به اموال وی به درخواست بستانکار وفق مقررات از خروج وی از کشور جلوگیری می‌ شود.ک - حق استردادحقی است که به موجب آن مدیون می‌ تواند با رد طلب بستانکار مال مورد وثیقه را تحت تصرف کامل خود درآورد.گ - حق الاجراحقی است به صورت پول که دولت از بابت اجرائیه اسناد رسمی می‌ گیرد که پنج درصد مبلغ مورد اجراست.ل - حق الحفاظهحق‌ الزحمه‌ ای است که به حافظ برابر مقررات تعلق می‌ گیرد.ن - قبض اقساطیقبوضی است که در معاملات اقساطی و اسناد اجاره به تعداد اقساط مورد تعهد صادر می‌ شود.م - حق سکنیحق انتفاع هرگاه بصورت سکونت منتفع در مسکن متعلق به غیر باشد، آن را حق سکنی گویند.

فصل دوم - صدور اجرائیه
ماده ۲
۲ دقیقه ★★★★☆

درخواست اجراء مفاد اسناد رسمی از مراجع ذیل به عمل می‌ آید:الف - در مورد اسناد رسمی لازم الاجراء نسبت به دیون و اموال منقول و املاک ثبت شده و نیز املاک مورد وثیقه و اجاره (مشمول قانون روابط موجر و مستأجر) اعم از اینکه ملک مورد وثیقه و اجاره ثبت شده یا در جریان ثبت باشد از دفترخانه‌ ای که سند را ثبت کرده است. در مورد سایر اسناد راجع به املاکی که ثبت در دفتر املاک نشده است برای اجراء مفاد سند ذینفع باید به دادگاه صالحه مراجعه کند.ب (اصلاحی 1398/12/06)- درخواست اجرای مفاد اسناد رسمی در مورد وجه یا مال موضوع قبوض اقساطی و سایر مواردی که صدور اجراییه بر عهده ثبت محل یا اداره اجرای ثبت می ‌باشد از طریق دفترخانه اسناد رسمی صورت می‌ گیرد. نحوه پذیرش و اقدام نسبت به درخواست اجراییه از دفاتر اسناد رسمی مطابق شیوه ‌نامه‌ ای است که به تصویب رییس سازمان ثبت خواهد رسید.ج - در مورد مهریه و تعهداتی که ضمن ثبت ازدواج و طلاق و رجوع شده نسبت به اموال منقول و سایر تعهدات (به استثنای غیرمنقول) از دفتری که سند را تنظیم کرده است و نسبت به اموال غیرمنقول که در دفتر املاک به ثبت رسیده است از دفتر اسناد رسمی تنظیم کننده سند.د - در مواردی که موجر بعلت عدم وصول وجه قبوض اقساطی تخلیه مورد اجاره را بخواهد باید به دفتر اسناد رسمی تنظیم کننده سند مراجعه نماید.

ماده ۳
۲ دقیقه ★★★★☆

تقاضانامه طبق فرم مخصوص تنظیم می‌ شود و باید شامل نکات زیر باشد:
1- نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، محل صدور آن، نام پدر، تاریخ تولد، کدملی، محل اقامت درخواست کننده اجرائیه یا نماینده قانونی او و شماره دفترخانه‌ ای که سند در آن ثبت شده و یا قبوض اقساطی صادر گردیده است.
2- نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، محل صدور، نام پدر، تاریخ تولد، کدملی، محل اقامت متعهد و در صورت فوت متعهد، نام و مشخصات ورثه او. هرگاه بین ورثه محجور یا غایب وجود داشته باشد باید نام و مشخصات نماینده قانونی محجور یا غایب معین گردد و متعهدله یا نماینده قانونی او موظف است ورثه متعهد را معرفی و در این مورد احتیاجی به تسلیم گواهی حصر وراثت نیست. در صورت عجز متعهدله از معرفی ورثه، دفترخانه و اجرای ثبت تکلیفی نخواهد داشت.
3- موضوعی که اجراء آن تقاضا شده است، اگر راجع به چگونگی اجراء مورد درخواست توضیحی دارد باید قید کند.
4- تصریح به مطالبه خسارت تأخیر تأدیه در مورد بانک‌ها و مراجعی که قانوناً حق دریافت آن را دارند.
5- شماره و تاریخ مستند درخواست صدور اجرائیه.تبصره - هرگاه درخواست اجراء از طرف وکیل یا مدیر شرکت یا ولی یا قیم یا سایر نمایندگان قانونی متعهدله به عمل آمده باشد باید مدارکی که سمت متقاضی را محرز بدارد پیوست شود و اگر اختیار انجام تعهد با متعهدله باشد با توجه به ماده 226 قانون مدنی باید اخطار یا اظهارنامه رسمی را نیز که طی آن مطالبه به عمل آمده پیوست درخواست نامه کند.

ماده ۴
۱ دقیقه ★★★★☆

بستانکار با وثیقه باید در تقاضانامه صدور اجرائیه از دفترخانه نکات ذیل را بنویسد:
1- میزان اصل طلب
2- میزان سود
3- حق بیمه که بستانکار طبق شرط سند پرداخت کرده باشد.
4- میزان خسارت تأخیر تأدیه تا روز درخواست اجرائیه و از تاریخ مزبور به بعد طبق مقررات مربوطه.تبصره - محاسبه سود و خسارت تأخیر تأدیه فیمابین متعهد و متعهدله (در مورد بانک‌ها و مراجعی که قانوناً حق دریافت آنها را دارند) تا تاریخ صدور اجرائیه انجام می‌ شود و بعد از آن با اداره ثبت مربوطه است.

ماده ۵
۱ دقیقه ★★★★☆

(اصلاحی 1398/12/06)- سردفتر پس از احراز شرایط قانونی صدور اجرائیه و احراز هویت و صلاحیت درخواست ‌کننده، مکلف است نسبت به ورود و تکمیل اطلاعات در سامانه اجرا اقدام، مدارک و مستندات مربوط را به سند الکترونیکی تبدیل و بانضمام اجراییه صادره حداکثر ظرف 48 ساعت از طریق سامانه مذکور، به اداره اجرای ثبت محل ارسال و اصول مدارک و مستندات را ضبط و بایگانی نماید.تبصره اول (اصلاحی 1398/12/06)- هرگاه سردفتر در صدور اجرائیه با اشکالی روبرو شود باید از صدور آن خودداری کرده و ظرف 24 ساعت با طرح صریح اشکال، از ثبت محل استعلام و کسب تکلیف نماید.تبصره دوم (اصلاحی 1398/12/06)- صدور اجراییه فقط نسبت به تعهدات حال شده ‌ای که در سند لازم الاجرا منجزاً قید شده باشد و اجرای آن در صلاحیت اداره ثبت باشد، امکانپذیر است.تبصره سوم (منسوخه 1398/12/06)- در مواردی که مرجع صدور اجرائیه اداره ثبت است نیز مدلول این ماده و تبصره‌های مذکور فوق رعایت می‌شود.

ماده ۶
۱ دقیقه ★★☆☆☆

نسبت به معاملات املاک یک نسخه اجرائیه از دفترخانه اضافه صادر می‌ شود که به وسیله مسئول اجراء به ثبت محل ارسال می‌ گردد و ثبت محل مکلف است ظرف سه روز وضع ثبتی ملک و حدود و مشخصات آن را به اجراء اطلاع دهد و تا وصول این اطلاع جز ابلاغ اجرائیه اقدامی نمی‌ شود.

ماده ۷
۱ دقیقه ★★☆☆☆

هرگاه احدی از ورثه قبل از صدور اجرائیه دین مورث خود را پرداخت نماید، پرداخت کننده به عنوان قائم‌ مقام طلب کار می‌ تواند علیه سایر وراث نسبت به سهم‌ الارث آنان مبادرت به صدور اجرائیه نماید.

ماده ۸
۱ دقیقه ★★☆☆☆

دفاتر اسناد رسمی نیز مکلفند در موقع صدور اجرائیه هر نوع سند لازم‌ الاجراء صدور اجرائیه را در ملاحظات ثبت مربوطه با ذکر تاریخ قید و امضاء نمایند.

ماده ۹
۱ دقیقه ★★☆☆☆

در صورتی که متعهدله فوت کند، هر یک از ورثه می‌ تواند با ارائه گواهینامه فوت و شناسنامه وراثت خود را اثبات کرده و درخواست صدور یا تعقیب اجرائیه مورث خود را در سهم الارث خود بکند ولی پس از اجراء اجرائیه وجه یا مال مورد تعهد به اداره ثبت سپرده می‌ شود و تسلیم آن به ورثه موکول به ارائه گواهی حصر وراثت و مفاصا حساب مالیاتی خواهد بود.

ماده ۱۰
۱ دقیقه ★★★☆☆

در اسناد وثیقه هرگاه دارنده حق استرداد (اعم از بدهکار اصلی یا منتقل الیه) با قید حق بستانکار و ذکر تاریخ انقضاء مدت اسناد با جلب رضای بستانکار حق استرداد خود را واگذار کند اجرائیه باید علیه آخرین منتقل الیه صادر و تعقیب گردد.

نمایش ۱۲ از ۲۱۷ ماده

یا همه ۲۱۷ ماده را یکجا ببینید

مواد کلیدی

پرمحورترین مواد این قانون

نظرات کاربران

برای ارسال نظر ابتدا وارد شوید.

هنوز نظری برای این قانون ثبت نشده است.

اولین نفر باشید و نظر خود را به اشتراک بگذارید.