قانون روابط موجر و مستاجر

متن کامل قانون روابط موجر و مستاجر با ۳۲ ماده در زمینه قوانین ساختمان، همراه با آخرین اصلاحات، تبصره‌ها و نکات حقوقی اجاره‌نامه.

تصویب: 1356/05/02 ۳۲ ماده · ۸ بخش تفسیر هوش مصنوعی پیچیده ۶ دقیقه مطالعه
فهرست مواد (۳۲ + ۸ بخش)
فصل اول - کلیات
ماده ۱
۱ دقیقه ★★★☆☆

هر محلی که برای سکنی یا کسب یا پیشه یا تجارت یا به منظور دیگری اجاره داده شده یا بشود در صورتی که تصرف متصرف بر حسب تراضی ‌با موجر یا نماینده قانونی او به عنوان اجاره یا صلح منافع و یا هر عنوان دیگری به منظور اجاره باشد اعم از اینکه نسبت به مورد اجاره سند رسمی یا عادی تنظیم شده یا نشده باشد، مشمول مقررات این قانون است.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید هر ملکی که برای سکونت، کسب یا هر هدفی اجاره داده شود، حتی با عنوان صلح منافع و چه با سند رسمی یا عادی یا بدون سند، مشمول این قانون است.

ماده ۲
۲ دقیقه ★★★★★

موارد زیر مشمول مقررات این قانون نمی‌باشد:

1- تصرف ناشی از معاملات با حق استرداد یا معاملات رهنی.

2- اراضی مزروعی محصور و غیر محصور و توابع آن‌ها و باغ‌هایی که منظور اصلی از اجاره بهره‌برداری از محصول آن‌ها باشد.

3- ساختمان‌ها و محل‌هایی که به منظور سکونت عرفاً به طور فصلی برای مدتی که از شش ماه تجاوز نکند اجاره داده می‌شود.

4- کلیه واحدهای مسکونی واقع در محدوده خدماتی شهرها و در شهرک ‌ها که گواهی خاتمه ساختمانی آنها از تاریخ لازم ‌الاجراء شدن قانون ‌معاملات زمین مصوب سال 1354 (2534 شاهنشاهی) صادر شده و میشود.

5- خانه‌های سازمانی و سایر محل‌های مسکونی که از طرف وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت یا اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی به مناسبت شغل در اختیار و استفاده کارکنان آن‌ها قرار می‌گیرد. ‌در این مورد رابطه متصرف با سازمان یا اشخاص مربوط تابع قوانین و مقررات مخصوص به خود یا قرارداد فی‌مابین می‌باشد. ‌هر‌گاه متصرف خانه یا محل سازمانی که به موجب مقررات یا قرارداد مکلف به تخلیه محل سکونت باشد از تخلیه خودداری کند بر حسب مورد از طرف دادستان یا رییس دادگاه بخش مستقل به او اخطار می‌شود که ظرف یک ماه محل را تخلیه نماید در صورت امتناع به دستور‌‌ همان مقام محل مزبور تخلیه شده و تحویل سازمان یا موسسه یا اشخاص مربوط داده می‌شود.

6- واحدهای مسکونی که پس از اجرای این قانون به اجاره واگذار گردد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده استثنائات را تعیین می‌کند؛ یعنی رهن با حق استرداد، اجاره زمین‌های کشاورزی و باغ‌ها، و اجاره فصلی سکونت تا شش ماه از شمول این قانون خارج‌اند.

فصل دوم - میزان اجاره‌بها و ترتیب پرداخت آن
ماده ۳
۱ دقیقه ★★★☆☆

در مواردی که اجاره‌نامه تنظیم شده باشد میزان اجاره بها همان است که در اجاره‌نامه قید شده و هر‌گاه اجاره‌نامه تنظیم نشده باشد به میزانی است که بین طرفین مقرر و یا عملی شده است و در صورتی که میزان آن معلوم نشود با رعایت مقررات این قانون از طرف دادگاه میزان اجاره بها به نرخ‌ عادله روز تعیین می‌شود.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید مبلغ اجاره همان است که در اجاره‌نامه نوشته شده؛ اگر اجاره‌نامه نباشد، بر اساس توافق طرفین، و اگر مشخص نباشد، دادگاه آن را به نرخ عادله روز تعیین می‌کند.

ماده ۴
اصلاحی ۱ دقیقه ★★★☆☆

ماده اصلاحی ۱۳۵۸/۰۹/۰۳

- موجر یا مستاجر میتواند به استناد ترقی یا تنزل هزینه زندگی درخواست تجدیدنظر نسبت به میزان اجاره ‌بها را بنماید، مشروط به اینکه ‌مدت اجاره منقضی شده و از تاریخ استفاده مستاجر از عین مستاجره یا از تاریخ مقرر در حکم قطعی که بر تعیین یا تعدیل اجاره‌ بها صادر شده سه سال‌ تمام گذشته باشد، دادگاه با جلب نظر کارشناس اجاره بها را به نرخ عادله روز تعدیل خواهد کرد. حکم دادگاه در این مورد قطعی است.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به موجر یا مستاجر اجازه میدهد پس از پایان اجاره و گذشت سه سال از شروع استفاده یا حکم قطعی، به دلیل گرانی یا ارزانی، درخواست تجدیدنظر در اجارهبها کنند. دادگاه با نظر کارشناس اجاره را تعدیل میکند و حکم قطعی است.

ماده ۵
۱ دقیقه ★★☆☆☆

موجر می‌تواند مابه‌التفاوت اجاره‌بها را ضمن دادخواست تعدیل نیز مطالبه نماید. ‌در این صورت دادگاه ضمن صدور حکم راجع به تعدیل، مستاجر را به پرداخت مابه‌التفاوت از تاریخ تقدیم دادخواست تا روز صدور حکم، محکوم‌ می‌نماید، دایره اجرا مکلف است خسارت تاخیر تادیه از تاریخ قطعیت تا تاریخ اجرای حکم را به قرار دوازده درصد در سال احتساب و از مستاجر وصول و به موجر بپردازد مستاجر نیز می‌تواند ضمن تقاضای تعدیل اجاره بها رد مابه‌التفاوت پرداخت شده را به انضمام خسارت تاخیر تادیه به شرح‌ فوق درخواست کند. ‌

تبصره ۱

مقررات این ماده در مواردی که دادگاه حکم به تعیین اجاره‌بها صادر می‌نماید نیز جاری خواهد بود.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به موجر اجازه میدهد مابهالتفاوت اجاره را ضمن دادخواست تعدیل مطالبه کند؛ دادگاه از تاریخ دادخواست تا صدور حکم محکوم میکند و اجرا ۱۲٪ سالانه خسارت تأخیر از قطعیت تا وصول میگیرد. مستأجر نیز میتواند اضافهپرداختی را با خسارت بازپس بگیرد.

ماده ۶
۱ دقیقه ★★★☆☆

مستاجر مکلف است در موعد معین در اجاره‌نامه اجرت‌المسمی و پس از انقضاء مدت اجاره اجرت‌المثل را به میزان اجرت‌المسمی آخر هر ماه اجاری ظرف ده روز به موجر یا نماینده قانونی او بپردازد و هر‌گاه اجاره‌نامه‌‌ای در بین نباشد اجاره بها را به میزانی که بین طرفین مقرر و یا عملی ‌شده و در صورتی که میزان آن معلوم نباشد به عنوان اجرت‌المثل مبلغی که متناسب با اجاره املاک مشابه تشخیص می‌دهد برای هر ماه تا دهم ماه بعد‌ به موجر یا نماینده قانونی او پرداخت یا در صندوق ثبت و یا بانکی که از طرف سازمان ثبت تعیین می‌شود سپرده و قبض رسید را اگر اجاره‌نامه رسمی است به دفترخانه تنظیم‌کننده سند و هر‌گاه اجاره‌نامه عادی بوده یا اجاره‌نامه‌‌ای در بین نباشد قبض رسید را با تعیین محل اقامت موجر به یکی از دفاتر رسمی نزدیک ملک تسلیم و رسید دریافت دارد. ‌دفترخانه باید منتهی ظرف ده روز به وسیله اداره ثبت محل مراتب را به موجر یا نماینده قانونی او اخطار کند که برای دریافت وجه تودیع شده به‌دفترخانه مزبور مراجعه نماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده تکلیف مستاجر را برای پرداخت به‌موقع اجاره مشخص می‌کند. اگر اجاره‌نامه دارد، باید مبلغ تعیین‌شده را هر ماه تا روز دهم به موجر بدهد. بعد از پایان مدت اجاره هم باید همان مبلغ قبلی را پرداخت کند. اگر اجاره‌نامه‌ای نباشد، باید اجاره‌بها را طبق توافق یا عرف رایج بپردازد و در صورت نبود معیار، مبلغی متناسب با املاک مشابه را تا دهم ماه بعد واریز کند.

فصل سوم - در تنظیم اجاره‌نامه
ماده ۷
۱ دقیقه ★★★★☆

در مواردی که بین موجر و کسی که ملک را به عنوان مستاجر در تصرف دارد اجاره‌نامه تنظیم نشده یا اگر تنظیم شده مدت آن منقضی گشته‌ و طرفین راجع به تنظیم اجاره‌نامه یا تعیین اجاره بها و شرایط آن اختلاف داشته باشند هر یک می‌تواند برای تعیین اجاره بها (‌در مواردی که اجاره‌نامه در بین نباشد) و تنظیم اجاره‌نامه به دادگاه مراجعه کند. دادگاه میزان اجاره بها را از تاریخ تقدیم دادخواست تعیین می‌کند، ولی این امر مانع صدور حکم‌ نسبت به اجرت‌المثل زمان قبل از تقدیم دادخواست و خسارت تاخیر تادیه آن نخواهد بود. ‌تبصره

1- هر‌گاه از طرف موجر تقاضای تخلیه عین مستاجره شده باشد رسیدگی به درخواست تنظیم اجاره‌نامه از طرف مستاجر متوقف بر خاتمه ‌دادرسی در موضوع تخلیه خواهد بود این حکم در موردی که از طرف مالک درخواست خلع ید از ملک شده باشد نیز جاری است. تبصره

2- دریافت وجه بابت اجاره بها از طرف مالک یا موجر دلیل بر تسلیم او به ادعای طرف نخواهد بود.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید: اگر اجاره‌نامه نباشد یا مدتش تمام شده و بر سر اجاره‌بها اختلاف دارند، هر طرف می‌تواند به دادگاه برود. دادگاه اجاره‌بها را از تاریخ شکایت تعیین می‌کند، ولی حکم اجرت‌المثل قبل از آن و خسارت تأخیر را هم می‌دهد.

ماده ۸
۱ دقیقه ★★☆☆☆

دادگاه شرایط اجاره‌نامه جدید را طبق شرایط مرسوم و متعارف در اجاره‌نامه‌ها و شرایط مندرج در اجاره‌نامه سابق (‌در صورتی که قبلاً‌ اجاره‌نامه تنظیم شده باشد) با رعایت مقررات این قانون تعیین خواهد کرد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به دادگاه اجازه می‌دهد شرایط اجاره‌نامه جدید را بر اساس عرف رایج و مفاد اجاره‌نامه قبلی (در صورت وجود) و با رعایت قانون تعیین کند.

ماده ۹
۱ دقیقه ★★★☆☆

در تمام مدتی که دادرسی در جریان است مستاجر باید طبق ماده 6 این قانون و شرایط قبلی مال‌الاجاره را بپردازد و از تاریخ ابلاغ حکم ‌قطعی طرفین مکلفند ظرف یک ماه به ترتیب مقرر در حکم، اجاره‌نامه تنظیم کنند. ‌هر‌گاه در این مدت اجاره‌نامه تنظیم نشود به تقاضای یکی از طرفین دادگاه رونوشت حکم را جهت تنظیم اجاره‌نامه به دفتر اسناد رسمی ابلاغ و به ‌طرفین اخطار می‌کند که در روز و ساعت معین برای امضاء اجاره‌نامه در دفترخانه حاضر شوند، هر‌گاه موجر حاضر به امضای اجاره‌نامه نشود نماینده ‌دادگاه اجاره‌نامه را به مدت یک سال از طرف او امضاء خواهد کرد و اگر مستاجر تا 15 روز از تاریخ تعیین شده حاضر به امضاء نشود دادگاه در صورتی که عذر مستاجر را موجه نداند به تقاضای موجر حکم به تخلیه عین مستاجره صادر می‌کند و این حکم قطعی است.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید تا وقتی پرونده در دادگاه جریان دارد، مستأجر باید اجاره‌بها را طبق قانون و شرایط قبلی بپردازد. بعد از حکم قطعی، هر دو طرف باید ظرف یک ماه اجاره‌نامه جدید تنظیم کنند. اگر نکنند، دادگاه رونوشت حکم را به دفترخانه می‌فرستد و برای امضا دعوت می‌شوند.

نمایش ۱۲ از ۴۰ ماده و بخش

یا همه ۴۰ ماده و بخش را یکجا ببینید

اینفوگرافیک‌های این قانون

۳ تصویر — روی هر تصویر کلیک کنید تا کامل باز شود

اینفوگرافیک — قانون روابط موجر و مستاجر

اینفوگرافیک — قانون روابط موجر و مستاجر

اینفوگرافیک — قانون روابط موجر و مستاجر

دستیار هوشمند این قانون

آنلاین

هر سؤالی درباره «قانون روابط موجر و مستاجر» داری بپرس

مواد کلیدی

پرمحورترین مواد این قانون

نظرات کاربران

برای ارسال نظر ابتدا وارد شوید.

هنوز نظری برای این قانون ثبت نشده است.

اولین نفر باشید و نظر خود را به اشتراک بگذارید.