قوانین خانواده قانون مصوب

قانون حمایت خانواده

فصل اول - دادگاه خانواده

تصویب: 1391/12/01 ۵۸ ماده · ۷ بخش تفسیر هوش مصنوعی متوسط ۴ دقیقه مطالعه
فهرست مواد (۵۸ + ۷ بخش)
فصل اول - دادگاه خانواده
ماده ۱
۱ دقیقه ★★★★★

به منظور رسیدگی به امور و دعاوی خانوادگی، قوه قضائیه موظف است ظرف سه سال از تاریخ تصویب این قانون در کلیه حوزه‌های قضائی شهرستان به تعداد کافی شعبه دادگاه خانواده تشکیل دهد. تشکیل این دادگاه در حوزه‌های قضائی بخش به تناسب امکانات به تشخیص رئیس قوه قضائیه موکول است. تبصره

1- از زمان اجرای این قانون در حوزه قضائی شهرستان‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده است تا زمان تشکیل آن، دادگاه عمومی حقوقی مستقر در آن حوزه با رعایت تشریفات مربوط و مقررات این قانون به امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی می‌کند. تبصره

2- در حوزه قضائی بخش‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده است، دادگاه مستقر در آن حوزه با رعایت تشریفات مربوط و مقررات این قانون به کلیه امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی می‌کند، مگر دعاوی راجع به اصل نکاح و انحلال آن که در دادگاه خانواده نزدیکترین حوزه قضائی رسیدگی می‌شود.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده قوه قضائیه را مکلف می‌کند که ظرف سه سال در همه شهرستان‌ها دادگاه خانواده تشکیل دهد؛ در بخش‌ها هم بسته به امکانات، رئیس قوه قضائیه تشخیص می‌دهد. تا وقتی دادگاه خانواده تشکیل نشده، دادگاه عمومی حقوقی همان‌جا به دعاوی خانواده رسیدگی می‌کند.

ماده ۲
۱ دقیقه ★☆☆☆☆

دادگاه خانواده با حضور رئیس یا دادرس علی‌البدل و قاضی مشاور زن تشکیل می‌گردد. قاضی مشاور باید ظرف سه روز از ختم دادرسی به طور مکتوب و مستدل در مورد موضوع دعوی اظهارنظر و مراتب را در پرونده درج کند. قاضی انشاء کننده رای باید در دادنامه به نظر قاضی مشاور اشاره و چنانچه با نظر وی مخالف باشد با ذکر دلیل نظریه وی را رد کند.

تبصره ۱

قوه قضائیه موظف است حداکثر ظرف پنج سال به تامین قاضی مشاور زن برای کلیه دادگاه‌های خانواده اقدام کند و در این مدت می‌تواند از قاضی مشاور مرد که واجد شرایط تصدی دادگاه خانواده باشد استفاده کند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده درباره تشکیل دادگاه خانواده است؛ دادگاه با قاضی اصلی و یک قاضی مشاور زن تشکیل میشود که نظر خود را مینویسد، اما رأی نهایی با قاضی اصلی است.

ماده ۳
۱ دقیقه ★☆☆☆☆

قضات دادگاه خانواده باید متاهل و دارای حداقل چهار سال سابقه خدمت قضائی باشند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید قضات دادگاه خانواده باید ازدواج کرده باشند و دست‌کم چهار سال سابقه کار قضایی داشته باشند.

ماده ۴
۱ دقیقه ★★★★☆

رسیدگی به امور و دعاوی زیر در صلاحیت دادگاه خانواده است:

1- نامزدی و خسارات ناشی از برهم‌زدن آن

2- نکاح دائم، موقت و اذن در نکاح

3- شروط ضمن عقد نکاح

4- ازدواج مجدد

5- جهیزیه

6- مهریه

7- نفقه زوجه و اجرت ‌ المثل ایام زوجیت

8- تمکین و نشوز

9- طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن

10- حضانت و ملاقات طفل

11- نسب

12- رشد، حجر و رفع آن

13- ولایت قهری، قیمومت، امور مربوط به ناظر و امین اموال محجوران و وصایت در امور مربوط به آنان

14- نفقه اقارب

15- امور راجع به غایب مفقودالاثر

16- سرپرستی کودکان بی‌سرپرست

17- اهدای جنین

18- تغییر جنسیت

تبصره ۱

به دعاوی اشخاص موضوع اصول دوازدهم (12) و سیزدهم (13) قانون اساسی حسب مورد طبق قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه در محاکم مصوب 1312/04/31 و قانون رسیدگی به دعاوی مطروحه راجع به احوال شخصیه و تعلیمات دینی ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی مصوب 1372/04/03 مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیدگی می‌شود.تصمیمات مراجع عالی اقلیت‌های دینی مذکور در امور حسبی و احوال شخصیه آنان از جمله نکاح و طلاق، معتبر و توسط محاکم قضائی بدون رعایت تشریفات، تنفیذ و اجراء می‌گردد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده تعیین می‌کند که تمام دعاوی و مسائل خانوادگی، از نامزدی و مهریه تا طلاق، حضانت و سرپرستی، باید در دادگاه خانواده رسیدگی شود. دادگاه خانواده مرجع تخصصی برای حل این اختلافات است و سایر دادگاه‌ها صلاحیت ورود به این امور را ندارند.

ماده ۵
۱ دقیقه ★★☆☆☆

در صورت عدم تمکن مالی هریک از اصحاب دعوی دادگاه می‌تواند پس از احراز مراتب و با توجه به اوضاع واحوال، وی را از پرداخت هزینه دادرسی، حق‌الزحمه کارشناسی، حق‌الزحمه داوری و سایر هزینه‌ها معاف یا پرداخت آنها را به زمان اجرای حکم موکول کند. همچنین در صورت اقتضاء ضرورت یا وجود الزام قانونی دایر بر داشتن وکیل، دادگاه حسب مورد راساً یا به درخواست فرد فاقد تمکن مالی وکیل معاضدتی تعیین می‌کند.

تبصره ۱

افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و مددجویان سازمان بهزیستی کشور از پرداخت هزینه دادرسی معاف می‌باشند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به اشخاص بی‌بضاعت اجازه می‌دهد هزینه دادرسی، کارشناسی و داوری را نپردازند یا پرداخت را به زمان اجرای حکم بیندازند. دادگاه هم اگر نیاز باشد، وکیل رایگان معاضدتی برایشان تعیین می‌کند. تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی بودن هم این حق را تأیید می‌کند.

ماده ۶
۱ دقیقه ★☆☆☆☆

مادر یا هر شخصی که حضانت طفل یا نگهداری شخص محجور را به اقتضاء ضرورت برعهده دارد، حق اقامه دعوی برای مطالبه نفقه طفل یا محجور را نیز دارد. در این صورت، دادگاه باید در ابتداء ادعای ضرورت را بررسی کند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به مادر یا هر سرپرست کودک یا شخص محجور اجازه میدهد برای نفقه او شکایت کند، اما دادگاه ابتدا بررسی میکند که آیا واقعاً ضرورت این نگهداری وجود داشته است یا نه.

ماده ۷
۱ دقیقه ★★★☆☆

دادگاه می‌تواند پیش از اتخاذ تصمیم در مورد اصل دعوی به درخواست یکی از طرفین در اموری از قبیل حضانت، نگهداری و ملاقات طفل و نفقه زن و محجور که تعیین تکلیف آنها فوریت دارد بدون اخذ تامین، دستور موقت صادر کند. این دستور بدون نیاز به تایید رئیس حوزه قضائی قابل اجراء است. چنانچه دادگاه ظرف شش ماه راجع به اصل دعوی اتخاذ تصمیم نکند، دستور صادرشده ملغی محسوب و از آن رفع اثر می‌شود، مگر آنکه دادگاه مطابق این ماده دوباره دستور موقت صادر کند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به دادگاه اجازه می‌دهد در امور فوری مانند حضانت، ملاقات، نفقه زن و محجور، بدون دریافت تأمین، دستور موقت صادر کند. این دستور بدون تأیید رئیس حوزه اجرا می‌شود. اگر دادگاه تا شش ماه اصل دعوی را بررسی نکند، دستور لغو می‌شود، مگر اینکه دوباره صادر شود.

ماده ۸
۱ دقیقه ★★☆☆☆

رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام می‌شود.

تبصره ۱

هرگاه خواهان خوانده را مجهول‌المکان معرفی کند، باید آخرین اقامتگاه او را به دادگاه اعلام کند. دادگاه به طرق مقتضی در این باره تحقیق و تصمیم گیری می‌کند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده روند دادگاه خانواده را ساده میکند؛ با دادخواست شروع میشود. اگر خوانده ناشناس باشد، خواهان آخرین اقامتگاه را میگوید و دادگاه بررسی میکند.

ماده ۹
۱ دقیقه ★★★☆☆

تشریفات و نحوه ابلاغ در دادگاه خانواده تابع مقررات قانون آیین ‌ دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی است، لکن چنانچه طرفین دعوی طرق دیگری از قبیل پست، نمابر، پیام تلفنی و پست الکترونیک را برای این منظور به دادگاه اعلام کنند، دادگاه می‌تواند ابلاغ را به آن طریق انجام دهد. در هر صورت، احراز صحت ابلاغ با دادگاه است.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید ابلاغ در دادگاه خانواده معمولاً طبق قانون آیین د

ماده ۱۰
۱ دقیقه ★★☆☆☆

دادگاه می‌تواند برای فراهم کردن فرصت صلح و سازش جلسه دادرسی را به درخواست زوجین یا یکی از آنان حداکثر برای دو بار به تاخیر اندازد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به دادگاه اجازه میدهد برای ایجاد فرصت صلح و سازش، جلسه رسیدگی را حداکثر دو بار به تأخیر بیندازد، مشروط به درخواست زوجین یا یکی از آنها.

ماده ۱۱
۱ دقیقه ★★☆☆☆

در دعاوی مالی موضوع این قانون، محکوم له پس از صدور حکم قطعی و تا پیش از شروع اجرای آن نیز می‌تواند از دادگاهی که حکم نخستین را صادر کرده است، تامین محکوم به را درخواست کند.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده یعنی در دعاوی مالی خانواده (مثل مهریه یا نفقه)، بعد از قطعی شدن حکم و حتی قبل از شروع اجرای آن، طرفی که به نفعش حکم صادر شده می‌تواند از دادگاه صادرکننده حکم اولیه بخواهد که اموال طرف مقابل را برای تضمین پرداخت، توقیف کند تا از فرار او جلوگیری شود.

نمایش ۱۲ از ۶۵ ماده و بخش

یا همه ۶۵ ماده و بخش را یکجا ببینید

دستیار هوشمند این قانون

آنلاین

هر سؤالی درباره «قانون حمایت خانواده» داری بپرس

مواد کلیدی

پرمحورترین مواد این قانون

نظرات کاربران

برای ارسال نظر ابتدا وارد شوید.

هنوز نظری برای این قانون ثبت نشده است.

اولین نفر باشید و نظر خود را به اشتراک بگذارید.