حقوق مدنی قانون مصوب

قانون مسئولیت مدنی

ماده 1 هر کس بدون مجوز قانونی عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی به جان یا سلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت یا شهرت تجارتی یا به هر حق دیگر‌ که به موجب قانون برای افراد ایجاد گردیده لطمه‌ای وارد نماید که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود‌ میباشد.

تصویب: ۱۳۳۹/۰۲/۰۷ ۱۶ ماده تفسیر هوش مصنوعی متوسط ۵ دقیقه مطالعه
فهرست مواد (۱۶)
ماده ۱
۱ دقیقه ★★☆☆☆

هر کس بدون مجوز قانونی عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی به جان یا سلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت یا شهرت تجارتی یا به هر حق دیگر‌ که به موجب قانون برای افراد ایجاد گردیده لطمه‌ای وارد نماید که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود‌ میباشد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده یعنی هر کسی به دیگری آسیب برساند، باید خسارتش را بدهد. فرقی نمیکند عمدی یا سهوی باشد، حتی اگر ضرر معنوی باشد.

ماده ۲
۱ دقیقه ★★☆☆☆

در موردی که عمل وارد کننده زیان موجب خسارت مادی یا معنوی زیان ‌دیده شده باشد دادگاه پس از رسیدگی و ثبوت امر او را به جبران ‌خسارات مزبور محکوم مینماید و چنانچه عمل واردکننده زیان فقط موجب یکی از خسارات مزبور باشد دادگاه او را به جبران همان نوع خساراتی که‌ وارد نموده محکوم خواهد نمود.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید اگر کسی به دیگری زیان مادی یا معنوی برساند، دادگاه پس از اثبات، او را به جبران خسارت محکوم می‌کند. در صورتی که فقط یکی از این دو نوع آسیب وارد شده باشد، تنها همان نوع جبران می‌شود.

ماده ۳
۱ دقیقه ★★☆☆☆

دادگاه میزان زیان و طریقه و کیفیت جبران آن را با توجه به اوضاع و احوال قضیه تعیین خواهد کرد جبران زیان را به صورت مستمری ‌نمیشود تعیین کرد مگر آن که مدیون تامین مقتضی برای پرداخت آن بدهد یا آن که قانون آن را تجویز نماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده بیان می کند دادگاه میزان خسارت و نحوه جبران آن را بر اساس شرایط پرونده تعیین می کند. پرداخت خسارت به صورت مستمری ممنوع است مگر اینکه بدهکار تضمین کافی بدهد یا قانون اجازه دهد.

ماده ۴
۱ دقیقه ★★★☆☆

دادگاه می‌تواند میزان خسارت را در موارد زیر تخفیف دهد.

1- هرگاه پس از وقوع خسارت واردکننده زیان به نحو موثری به زیان‌دیده کمک و مساعدت کرده باشد.

2- هرگاه وقوع خسارت ناشی از غفلتی بود که عرفاً قابل اغماض باشد و جبران آن نیز موجب عسرت و تنگدستی واردکننده زیان شود.

3- وقتی که زیان‌دیده به نحوی از انحاء موجبات تسهیل ایجاد زیان را فراهم نموده یا به اضافه شدن آن کمک و یا وضعیت واردکننده زیان را ‌تشدید کرده باشد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده به دادگاه اجازه میدهد در سه حالت میزان خسارت را کم کند: کمک مؤثر به زیاندیده پس از خسارت، غفلت قابل اغماض همراه با تنگدستی واردکننده، و سهم داشتن زیاندیده در ایجاد یا تشدید خسارت.

ماده ۵
۱ دقیقه ★★★☆☆

اگر در اثر آسیبی که به بدن یا سلامتی کسی وارد شده در بدن او نقصی پیدا شود یا قوه کار زیان‌دیده کم گردد و یا از بین برود و یا موجب ‌افزایش مخارج زندگانی او بشود وارد کننده زیان مسئول جبران کلیه خسارات مزبور است.‌دادگاه جبران زیان را با رعایت اوضاع و احوال قضیه به طریق مستمری و یا پرداخت مبلغی دفعتاً واحده تعیین مینماید و در مواردی که جبران زیان‌ باید به طریق مستمری به عمل آید تشخیص اینکه به چه اندازه و تا چه مبلغ میتوان از وارد کننده زیان تامین گرفت با دادگاه است.اگر در موقع صدور حکم تعیین عواقب صدمات بدنی به‌طور تحقیق ممکن نباشد دادگاه از تاریخ صدور حکم تا دو سال حق تجدیدنظر نسبت به حکم‌ خواهد داشت.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده یعنی: اگر آسیبی به بدن یا سلامتی کسی وارد شود و نقص عضو، کاهش توان کار یا افزایش هزینه‌های زندگی ایجاد کند، آسیب‌رسان باید جبران کند. دادگاه نوع جبران (مستمر یا یکجا) را تعیین می‌کند.

ماده ۶
۱ دقیقه ★★★☆☆

در صورت مرگ آسیب دیده، زیان شامل کلیه هزینه‌ها مخصوصاً هزینه کفن و دفن میباشد اگر مرگ فوری نباشد هزینه معالجه و زیان ناشی ‌از سلب قدرت کار کردن در مدت ناخوشی نیز جزء زیان محسوب خواهد شد.‌در صورتی که در زمان وقوع آسیب زیان‌دیده قانوناً مکلف بوده و یا ممکن است بعدها مکلف شود شخص ثالثی را نگاهداری ‌نماید و در اثر مرگ او شخص ثالث از آن حق محروم گردد وارد کننده زیان باید مبلغی به عنوان مستمری متناسب با مدتی که ادامه حیات آسیب‌ دیده عادتاً ممکن و مکلف به نگاهداری شخص ثالث بوده به آن شخص پرداخت کند در این صورت تشخیص میزان تامین که باید گرفته شود با دادگاه است.در صورتی که در زمان وقوع آسیب نطفه شخص ثالث بسته شده و یا هنوز طفل به دنیا نیامده باشد شخص مزبور استحقاق مستمری را خواهد داشت.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید اگر آسیب‌دیده فوت کند، هزینه کفن و دفن و در صورت تاخیر مرگ، هزینه درمان و ازکارافتادگی او باید پرداخت شود. همچنین اگر او نان‌آور خانواده بوده، واردکننده ضرر باید به بازماندگان مستمری بدهد.

ماده ۷
۱ دقیقه ★★☆☆☆

کسی که نگاهداری یا مواظبت مجنون یا صغیر قانوناً یا بر حسب قرارداد به عهده او میباشد در صورت تقصیر در نگاهداری یا مواظبت ‌مسئول جبران زیان وارده از ناحیه مجنون و یا صغیر میباشد و در صورتی که استطاعت جبران تمام یا قسمتی از زیان وارده را نداشته باشد از مال‌ مجنون یا صغیر زیان جبران خواهد شد و در هر صورت جبران زیان باید به نحوی صورت گیرد که موجب عسرت و تنگدستی جبران‌ کننده نباشد.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده میگوید اگر کسی نگهدارندهٔ دیوانه یا کودک باشد و در نگهداری کوتاهی کند، باید خسارتشان را بدهد؛ اگر نتواند، از مال خودشان جبران میشود، ولی بهگونهای که خودش سختگیرانه تنگدست نشود.

ماده ۸
۱ دقیقه ★★☆☆☆

کسی که در اثر تصدیقات یا انتشارات مخالف واقع به حیثیت و اعتبارات و موقعیت دیگری زیان وارد آورده مسئول جبران آن است.شخصی که در اثر انتشارات مزبور یا سایر وسائل مخالف با حسن نیت مشتریانش کم و یا در معرض از بین رفتن باشد میتواند موقوف شدن عملیات ‌مزبور را خواسته و در صورت اثبات تقصیر زیان وارده را از وارد کننده مطالبه نماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده میگوید هر کس با گفتار یا انتشار خلاف واقع، آبرو یا موقعیت دیگری را ببرد، باید خسارت بدهد. همچنین اگر مشتریانش کم شوند یا در خطر باشند، میتواند توقف آن عمل را بخواهد و با اثبات تقصیر، زیان را بگیرد.

ماده ۹
۱ دقیقه ★★☆☆☆

دختری که در اثر اعمال حیله یا تهدید و یا سوءاستفاده از زیردست بودن حاضر برای همخوابگی نامشروع شده میتواند از مرتکب علاوه از زیان مادی ‌مطالبه زیان معنوی هم بنماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده درباره دختری است که فریب خورده یا تهدید شده و به رابطه نامشروع راضی شده؛ او می‌تواند هم خسارت مالی و هم خسارت معنوی بگیرد.

ماده ۱۰
۱ دقیقه ★★☆☆☆

کسی که به حیثیت و اعتبارات شخصی یا خانوادگی او لطمه وارد شود میتواند از کسی که لطمه وارد آورده است جبران زیان مادی‌ و معنوی خود را بخواهد هرگاه اهمیت زیان و نوع تقصیر ایجاب نماید دادگاه میتواند در صورت اثبات تقصیر علاوه بر صدور حکم به خسارت مالی ‌حکم به رفع زیان از طریق دیگر از قبیل الزام به عذرخواهی و درج حکم در جراید و امثال آن نماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید هرکس به حیثیت و اعتبار شخصی یا خانوادگی دیگری لطمه بزند، باید زیان مادی و معنوی را جبران کند. دادگاه در صورت اثبات تقصیر و اهمیت زیان، علاوه بر خسارت مالی، می‌تواند دستور عذرخواهی یا درج حکم در جراید بدهد.

ماده ۱۱
۱ دقیقه ★★★☆☆

کارمندان دولت و شهرداری‌ها و موسسات وابسته به آن‌ها که به مناسبت انجام وظیفه عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی خساراتی به اشخاص ‌وارد نمایند شخصاً مسئول جبران خسارت وارده میباشند ولی هرگاه خسارات وارده مستند به عمل آنان نبوده و مربوط به نقص وسائل ادارات و ‌موسسات مزبور باشد در این صورت جبران خسارت برعهده اداره یا موسسه مربوطه است ولی در مورد اعمال حاکمیت دولت هرگاه اقداماتی که بر‌حسب ضرورت برای تامین منافع اجتماعی طبق قانون به عمل آید و موجب ضرر دیگری شود دولت مجبور به پرداخت خسارات نخواهد بود.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده بیان می‌کند که کارمندان دولت در صورت خطا یا عمد، شخصاً مسئول جبران خسارت هستند؛ اما اگر خسارت ناشی از نقص وسایل اداره باشد، اداره مسئول است. همچنین دولت در اقدامات حاکمیتی که موجب ضرر شود، باید خسارت بپردازد.

ماده ۱۲
۱ دقیقه ★★☆☆☆

کارفرمایانی که مشمول قانون کار هستند مسئول جبران خساراتی میباشند که از طرف کارکنان اداری و یا کارگران آنان در حین انجام کار یا به ‌مناسبت آن وارد شده است مگر اینکه محرز شود تمام احتیاط‌هائی که اوضاع و احوال قضیه ایجاب می‌نموده، به عمل آورده یا این که اگر احتیاط‌های مزبور را به عمل میاوردند باز هم جلوگیری از ورود زیان مقدور نمی‌بود کارفرما میتواند به واردکننده خسارت در صورتی که مطابق قانون ‌مسئول شناخته شود مراجعه نماید.

تفسیر هوش مصنوعی به زبان ساده

این ماده می‌گوید کارفرمایان مشمول قانون کار باید خسارتی را که کارکنان یا کارگرانشان هنگام انجام کار یا به خاطر آن به دیگران وارد می‌کنند، جبران کنند. اما اگر ثابت شود کارفرما همه احتیاط‌های لازم را انجام داده یا حتی با رعایت آن‌ها هم نمی‌توانست از زیان جلوگیری کند، مسئول نیست. در آن صورت، کارفرما می‌تواند به خودِ واردکننده خسارت که طبق قانون مسئول است، رجوع کند و جبران خسارت را از او بخواهد.

نمایش ۱۲ از ۱۶ ماده

یا همه ۱۶ ماده را یکجا ببینید

دستیار هوشمند این قانون

آنلاین

هر سؤالی درباره «قانون مسئولیت مدنی» داری بپرس

مواد کلیدی

پرمحورترین مواد این قانون

نظرات کاربران

برای ارسال نظر ابتدا وارد شوید.

هنوز نظری برای این قانون ثبت نشده است.

اولین نفر باشید و نظر خود را به اشتراک بگذارید.