اصل اول
مجلس شورای ملی، به موجب فرمان معدلت بنیان مورخه چهاردهم جمادیالاخر ۱۳۲۴ مؤسس و مقرر است.
متن کامل قانون اساسی پادشاهی مشروطه ایران از قوانین قاجار مشتمل بر ۵۱ ماده؛ سند شکلگیری مجلس شورای ملی با آخرین اصلاحات و تبصرهها در دیوان قانون آی باهوشم
اصل اول
مجلس شورای ملی، به موجب فرمان معدلت بنیان مورخه چهاردهم جمادیالاخر ۱۳۲۴ مؤسس و مقرر است.
این ماده قانون اساسی مشروطه را رسمیت میبخشد: تأسیس نخستین مجلس شورای ملی ایران با فرمان مظفرالدینشاه، پایهگذاری حکومت مبتنی بر قانون و نمایندگی مردم.
اصل دوم
مجلس شورای ملی نماینده قاطبه اهالی مملکت ایران است که در امور معاشی و سیاسی وطن خود مشارکت دارند.
این ماده میگوید مجلس شورای ملی نماینده همه مردم ایران است؛ یعنی تمام شهروندان در سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشور خود نقش دارند و مجلس از طرف آنان سخن میگوید و تصمیم میگیرد.
اصل سوم
مجلس شورای ملی مرکب است از اعضائی که در طهران [تهران] و ایالات انتخاب میشوند و محل انعقاد آن در طهران است.
این ماده میگوید نمایندگان مجلس شورای ملی از تهران و شهرهای مختلف کشور توسط مردم انتخاب میشوند و جلسات مجلس هم در تهران برگزار میشود.
اصل چهارم
عده نمایندگان مجلس شورای ملی برای پایتخت و شهرستانها، دویست نفر خواهد بود، و پس از هر ده سال، در صورت ازدیاد جمعیت کشور، در هر حوزه انتخابیه طبق آمار رسمی به نسبت هر یکصد هزار، یک نفر اضافه خواهد شد. حوزهبندی، به موجب قانون علیحده به عمل خواهد آمد.
ماده اصلاحی [اصل چهارم: [۱۲۸۵]
عده انتخاب شوندگان به موجب انتخابنامه علیحده از برای طهران و ایالات، فعلاً یکصد و شصت و دو نفر معین شده است، و بر حسب ضرورت عده مزبوره تزاید تواند یافت الی دویست نفر.]
این ماده میگوید مجلس شورای ملی ۲۰۰ نماینده دارد و هر ده سال بهازای هر صد هزار نفر جمعیت، یک نماینده به آن اضافه میشود.
اصل پنجم
دوره نمایندگی مجلس شورای ملی چهار سال تمام است، و شامل دوره نوزدهم نیز میباشد. قبل از انقضاء مدت، باید انتخابات طبق قانون تجدید شود.
ابتدای هر دوره، از تاریخ تصویب اعتبارنامه پیش از نصب نمایندگان خواهد بود.
تجدید انتخاب نمایندگان سابق، بلامانع است.
ماده اصلاحی اصل پنجم: [۱۲۸۵]
منتخبین از برای دو سال تمام انتخاب میشوند، و ابتداء این مدت از روزی است که منتخبین ولایات تماماً در طهران حاضر خواهند شد.
پس از انقضاء مدت دو سال، باید نمایندگان مجدداً انتخاب شوند، و مردم مختارند هر یک از منتخبین سابق را که بخواهند و از آنها راضی باشند دوباره انتخاب کنند.
این ماده میگوید دوره نمایندگی مجلس چهار سال است و پیش از پایان آن باید انتخابات جدید برگزار شود. اعتبارنامهها باید پیش از شروع کار تصویب شوند و انتخاب دوباره نمایندگان قبلی هم اجازه دارد.
اصل ششم
پس از آن که دو ثلث نمایندگان مجلس شورای ملی در پایتخت حاضر شدند، مجلس منعقد میشود.
ماده اصلاحی اصل ششم: [۱۲۸۵]
منتخبین طهران لدیالحضور حق انعقاد مجلس را داشته، مشغول مباحثه و مذاکره میشوند. رأی ایشان در مدت غیبت منتخبین ولایات، به اکثریت مناط اعتبار و اجراء است.
این ماده میگوید برای تشکیل رسمی مجلس شورای ملی، دستکم دوسوم نمایندگان باید در تهران حضور داشته باشند؛ پس از آن جلسات مجلس آغاز و اعتبار قانونی مییابد.
اصل هفتم
مجلس میتواند با هر عدهای که در جلسه حاضر باشد مذاکرات را شروع نماید، لکن برای اخذ رای، حضور بیش از نصف نمایندگان حاضر در مرکز لازم است. و اکثریت آراء وقتی حاصل میشود که بیش از نصف حضار در جلسه، به رد یا قبول موضوع رای بدهند.
ماده اصلاحی اصل هفتم: [۱۲۸۵]
در موقع شروع به مذاکرات باید اقلاً دو ثلث از اعضاء مجلس حاضر باشند، و هنگام تحصیل رأی سه ربع از اعضاء باید حاضر بوده، و اکثریت آراء وقتی حاصل میشود که بیش از نصف حضار مجلس رأی بدهند.
این ماده میگوید بحث مجلس با هر تعداد نماینده حاضر آغاز میشود، اما برای رأیگیری باید بیش از نصف نمایندگان حضور داشته باشند و تصمیم با اکثریت همان حاضران گرفته میشود.
اصل هشتم
مدت تعطیل و زمان اشتغال مجلس شورای ملی، بر طبق نظامنامه داخلی مجلس به تشخیص خود مجلس است، و پس از تعطیل تابستان باید مجلس از چهاردهم میزان که مطابق جشن افتتاح اول مجلس است، مفتوح و مشغول کار شود.
ماده اصلاحی اصل هشتم: [۱۲۸۵]
مدت تعطیل و زمان اشتغال مجلس شورای ملی بر طبق نظامنامه داخلی مجلس به تشخیص خود مجلس است. و پس از تعطیل تابستان، باید مجلس از چهاردهم میزان که مطابق جشن افتتاح اول مجلس است مفتوح و مشغول کار شود.
این ماده میگوید زمان کار و تعطیلی مجلس را خود نمایندگان طبق آییننامه داخلی تعیین میکنند، اما تعطیلات تابستان پس از چهاردهم مهر پایان مییابد و مجلس باید رسماً کارش را آغاز کند.
اصل دهم
در موقع افتتاح مجلس خطابهای به حضور همایونی عرض کرده به جواب خطابه از طرف قرینالشرف ملوکانه سرافراز و مباهی میشود.
این ماده میگوید: هنگام گشایش مجلس شورای ملی، پادشاه خطابهای میفرستد و پاسخ آن را شخصاً میشنود و از آن خرسند و مفتخر میشود.
اصل یازدهم
اعضاء مجلس بدوا که داخل مجلس میشوند باید به ترتیت ذیل قسم خورده و قسمنامه را امضاء نمایند.
صورت قسمنامه:
«ما اشخاصی که در ذیل امضاء کردهایم خداوند را به شهادت میطلبیم و به قرآن قسم یاد میکنیم مادام که حقوق مجلس و مجلسیان مطابق این نظامنامه محفوظ و مجری است تکالیفی را که به ما رجوع شده است، مهما امکن، با کمال راستی و درستی و جد و جهد انجام بدهیم، و نسبت به اعلیحضرت شاهنشاه متبوع عادل مفخم خودمان صدیق و راستگو باشیم، و به اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت ننماییم، و هیچ منظوری نداشته باشیم جز فوائد و مصالح دولت و ملت ایران.»
این ماده میگوید نمایندگان مجلس هنگام ورود باید سوگند یاد کنند تا وظایفشان را صادقانه انجام دهند، به شاه وفادار بمانند و به سلطنت و حقوق ملت خیانت نکنند.
اصل دوازدهم
به هیچ عنوان و به هیچ دستآویز، کسی بدون اطلاع و تصویب مجلس شورای ملی حق ندارد متعرض اعضای آن بشود. اگر احیانا یکی از اعضاء علنا مرتکب جنحه و جنایتی شود و در حین ارتکاب جنایت دستگیر گردد، باز باید اجرای سیاست در باره او با استحضار مجلس باشد.
این ماده میگوید نمایندگان مجلس نمیتوانند بدون اجازه مجلس بازداشت یا تعقیب شوند، مگر هنگام ارتکاب جرم که باز هم باید مجلس مطلع شود.
نمایش ۱۲ از ۵۶ ماده و بخش
یا همه ۵۶ ماده و بخش را یکجا ببینیدهر سؤالی درباره «قانون اساسی [قانون اساسی پادشاهی مشروطه ایران،» داری بپرس
اصل چهل و هشتم اعلیحضرت همایون شاهنشاهی میتواند هر یک از مجلس شورای ملی و مجلس سنا را جداگانه، …
اصل سیزدهم مذاکرات مجلس شورای ملی از برای آنکه نتیجه آنها به موقع اجراء گذارده تواند شد باید علنی ب…
اصل چهلم در موقع مذاکره و مداقه لایحه مذکور در اصل سی و نهم، چه در مجلس و چه در انجمن تحقیق، اگر …
اصل یازدهم اعضاء مجلس بدوا که داخل مجلس میشوند باید به ترتیت ذیل قسم خورده و قسمنامه را امضاء نماین…
اصل سی و چهارم رئیس مجلس میتواند بر حسب لزوم شخصا یا به خواهش ده نفر از اعضاء مجلس یا وزیر اجلاسی م…
نظرات کاربران
هنوز نظری برای این قانون ثبت نشده است.
اولین نفر باشید و نظر خود را به اشتراک بگذارید.